Zaliczka

Pytanie:

Witam. Podpisałem umowę zakupu łóżka w jednym z salonów. Firma poprosiła mnie o wpłatę zaliczki i poinformowała, że okres realizacji zamówienia wynosi maksymalnie 8 tygodni. Przed upływem tego okresu próbowałem się skontaktować z salonem, czy mogę liczyć na wcześniejszą dostawę, lecz po każdej próbie byłem informowany, że sprawdzą to u producenta i oczywiście telefon milczał. Bywa.... W końcu obowiązuje termin z umowy. Na jeden dzień przed upływem terminu otrzymałem telefon, że termin się przedłuży i nie będą mogli dotrzymać umowy. Moja odpowiedzią było pytanie o jaki termin się to może przedłużyć i od tego uwarunkowuję moją odpowiedź. Sympatyczna Pani oczywiście nie oddzwoniła! (jak zwykle). Po dwóch dniach interweniowałem u dyrektora firmy. Obiecał szybką informację i tak się stało (SZKODA, ŻE PO WYGAŚNIĘCIU TERMINU UMOWY). Reasumując zdecydowałem się na dostarczenie łóżka po 8 tygodniowym terminie ale mam zamiar odzyskać mój zadatek. Firma odmówiła odliczenia kwoty zaliczki od ceny końcowej, co moim zdaniem jest jedynym rozwiązaniem w tej sytuacji (Umowa wykonana w sposób nienależyty i niezgodnie z jej warunkami). Bardzo proszę o informację co mogę zrobić w tej sytuacji. Pozdrawiam Piotr

Odpowiedź Eksperta:

Witam Panie Piotrze. W przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim na wstępie wyjaśnić różnicę pomiędzy „zaliczką” a „zadatkiem”. Rozróżnienie tych dwóch pojęć jest bardzo istotne, ponieważ inne są skutki prawne, z nimi związane. Różnice te ujawniają się zwłaszcza w odniesieniu do skutków niedotrzymania warunków umowy przez jedną ze stron. Zaliczka to – używając potocznego języka – pewna wcześniej zapłacona część ustalonej ceny. W przypadku, gdy umowa zostaje wykonana – nabywca płaci sprzedającemu cenę pomniejszoną o wcześniej wpłaconą zaliczkę. Jeśli natomiast umowa jest niewykonana lub wykonana nienależycie, zaliczka powinna być zwrócona tej stronie umowy, która ją wpłaciła. Zadatek wpłacony w razie wykonania umowy również ulega zaliczeniu na poczet ceny. Natomiast w razie niewykonania umowy przez sprzedawcę (czy tez usługodawcę), druga strona może, bez wyznaczenia terminu dodatkowego, od umowy odstąpić i zażądać od sprzedawcy sumy (co istotne) dwukrotnie wyższej od wpłaconego zadatku. Jeśli natomiast to osoba, która wpłaciła zadatek, nie wywiązuje się z umowy, sprzedawca (usługodawca) może odstąpić od umowy i otrzymany zadatek zachować. W przypadku rozwiązania umowy za zgodą obu stron, zadatek powinien być zwrócony temu, kto go dał, a wtedy obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. Tak samo jest w wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony. Biorąc pod uwagę te różnice, o których mowa powyżej, bardzo istotne jest, aby w konkretnej umowie między stronami użyć odpowiedniego słowa – zadatek lub zaliczka, w zależności od tego, jaki skutek strony chciałyby osiągnąć. Jednostronne wydłużenie terminu w Pańskim przypadku nie daje Panu prawa żądania pomniejszenia ceny końcowej o kwotę wpłaconej zaliczki. Zaliczka nie pełni bowiem – bez dodatkowego zapisu w umowie – roli tzw. kary umownej. Zaliczka powinna w tym wypadku jedynie zostać zaliczona na poczet całości ceny. Jeśli chciał Pan, aby na wypadek zwłoki sprzedawcy w wykonaniu umowy spotkała go z tego tytułu jakaś dolegliwość, w umowie pomiędzy Panem a firmą powinna się znaleźć klauzula o karze umownej. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 483 par. 1 Kodeksu cywilnego, można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Zgodnie z kolei z art. 477 par. 1 Kodeksu cywilnego, w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Może Pan zatem spróbować zwrócić się w oparciu o wskazany przepis do firmy z roszczeniem o odszkodowanie, przy czym ciąży na Panu obowiązek wykazania zarówno powstałej szkody, związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zwłoką dłużnika oraz powstaniem szkody, jak też i rozmiarów szkody.